Volume 1, Issue 2 (September 2026)Cilt 1, Sayı 2 (Eylül 2026)
pp.s. 86–119 · e-ISSN 3149-9341
Contentsİçindekiler
Research ArticleAraştırma Makalesipp.s. 86–102
Genç Yetişkinlerde Bireycilik, Kolektivizm ve Dindarlık Arasındaki İlişki
Ayşe Aydar iD
Şırnak University, Türkiye
AbstractÖzet
Culture, society, religion, and the individual are deeply interconnected, constantly influencing one another and driving change and transformation. To understand these variables better, this research investigated the relationships between individualism, collectivism, and religiosity in young adults aged 18 to 30. In the study, theoretical frameworks for these constructs were presented, along with an analysis of their interconnections. The quantitative approach was employed, utilizing a correlational design to explore the relationships between the variables. The “Individualism and Collectivism Scale in Young Individuals” developed by Kahveci and Sever and the “Religiousness Scale” developed by Gülmez were applied as measurement tools. Data were collected from 359 young adults aged 18-30 residing in Türkiye via convenience sampling. Statistical analyses were performed using SPSS 22.0. The findings revealed a positive correlation between religiosity and collectivism, indicating that higher levels of religiosity are associated with stronger collectivist tendencies. On the other hand, a negative correlation was observed between religiosity and individualism, suggesting that higher religiosity is associated with lower individualistic tendencies. These results align with previous studies, which suggest that religiosity often reinforces community-oriented values over self-centered ones. However, no significant relationship was found between individualism and collectivism, indicating that, contrary to common assumptions, these values are not inherently oppositional but rather reflect their complexity and potential independence.
Keywords: Psychology of Religion, Individualism, Collectivism, Religiosity, Culture
Kültür, toplum, din ve birey, birbiriyle yakından ilişkili olup sürekli olarak birbirlerini etkileyerek değişim ve dönüşüme neden olmaktadır. Bu değişkenleri daha iyi anlamak amacıyla, bu araştırmada 18-30 yaş arası genç yetişkinlerde bireycilik, toplumculuk ve dindarlık arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Çalışmada, bu kavramlara ilişkin teorik çerçeveler sunulmuş ve aralarındaki bağlantılar analiz edilmiştir. Araştırmada ilişkisel tarama deseni kullanılıp nicel bir yaklaşım benimsenmiştir. Ölçüm araçları olarak Kahveci ve Sever tarafından geliştirilen “Genç Bireylerde Bireycilik ve Toplumculuk Ölçeği” ile Gülmez tarafından geliştirilen “Dindarlık Ölçeği” uygulanmıştır. Veriler, Türkiye’de ikamet eden 18-30 yaş arasındaki 359 genç yetişkinden kolayda örneklem tekniği ile toplanmıştır. Elde edilen veriler, SPSS 22.0 istatistik paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular, dindarlık ile toplumculuk arasında pozitif bir korelasyon olduğunu ortaya koymuştur. Buna göre, daha yüksek düzeyde dindarlık daha güçlü toplumcu eğilimlerle ilişkiliyken, dindarlık ile bireycilik arasındaki negatif korelasyon ise dindarlık düzeyi arttıkça bireyci eğilimlerin azaldığını göstermektedir. Bu sonuçlar, dindarlığın genellikle toplum odaklı değerleri birey merkezli değerlere kıyasla daha fazla güçlendirdiğini öne süren önceki araştırmalarla uyumludur. Ancak, bireycilik ile toplumculuk arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Bu durum, iki kavramın sanılanın aksine birbirlerinin karşıtı olmadığını ve bağımsız yapılar olarak da değerlendirilebileceğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Din Psikolojisi, Bireycilik, Toplumculuk, Dindarlık, Kültür
ReceivedGeliş: 16 May 202616 May 2026 · AcceptedKabul: 21 Sep 202621 Eyl 2026 · PublishedYayın: 30 Sep 202630 Eyl 2026
How to citeAtıf
Aydar, A. (2026). The relationship between individualism, collectivism, and religiosity in young adults. Research on the Psychology of Religion, 1(2), 86–102.
PDF
Research ArticleAraştırma Makalesipp.s. 103–112
İslam Perspektifinden Durumsal Farkındalık ve Karar Verme: Tümdengelimsel Bir Yaklaşım
Zeynep Göker iD
Ankara Bilkent City Hospital; Social Sciences University of Ankara, Türkiye
AbstractÖzet
Humans are fallible due to responding differently to the very same environmental stimuli. This situation, which puts oneself and the safety of their work at risk, has led many disciplines, such as aviation, medicine and law, where humans are at the center, to develop procedures to minimize human errors. These procedures, that have the concept of situation awareness at their core, are based on the person being aware of one’s environment and what is happening around him/her. Situation awareness, that is, perceiving and comprehending a current situation as a whole, including time and place variables, and projecting it into the near future, is the premise of decision making processes. Decision making is to choose by exerting conscious effort from alternative responses related to a stimulus. Accurate situation awareness developing where perception and fact, expectation and reality overlap results in sound decision making and safe action. Situation awareness to have vital consequences in one’s relationship with the environment, should also have a counterpart in the person’s relationship with oneself. The answers to the questions of “Who/where am I? What/where will I be in a while?” will create one’s own situational awareness. Situation awareness to change depending on where one positions oneself, and the subsequent decisions made, affects the safety of the person. The approach of religion in general, and Islam in particular, to humans seems feasible in ensuring one’s awareness of their own situation that in it.
Keywords: Situation awareness, decision making, human factor, safety, religion, Islam
İnsan, aynı çevresel uyarana farklı tepkiler verebilmesi özelliği nedeniyle, yanılabilir. Kişinin kendisini ve iş güvenliğini riske atan bu durum, havacılık, tıp ve hukuk gibi insan faktörünün merkezde olduğu birçok disiplinin, insan hatalarını en aza indirmek için prosedürler geliştirmesine yol açmıştır. Temelinde durumsal farkındalık kavramı bulunan bu prosedürler, kişinin çevresinin ve etrafında olup bitenlerin farkında olması esasına dayanmaktadır. Durumsal farkındalık, yani zaman ve yer değişkenleri de dahil olmak üzere mevcut bir durumu bir bütün olarak algılamak ve anlamak ve bunu yakın geleceğe yansıtmak, karar verme süreçlerinin öncülüdür. Karar verme, bir uyarana ilişkin alternatif tepkiler arasından bilinçli bir çaba sarf ederek seçim yapmaktır. Algı ve gerçek, beklenti ve gerçekliğin örtüştüğü yerde gelişen doğru durumsal farkındalık, sağlam karar verme ve güvenli eylemle sonuçlanır. Kişinin çevreyle ilişkisinde hayati sonuçlar doğuracak durumsal farkındalığın, kişinin kendisiyle olan ilişkisinde de bir karşılığı olmalıdır. “Kimim ben/neredeyim? Bir süre sonra ne olacağım/nerede olacağım?” sorularının cevapları, kişinin kendi durumsal farkındalığını yaratacaktır. Durumsal farkındalık, kişinin kendini konumlandırdığı yere ve aldığı kararlara bağlı olarak değişir ve bu da kişinin güvenliğini etkiler. Genel olarak dinin ve özellikle İslam'ın insanlara yaklaşımı, kişinin kendi durumunun farkında olmasını sağlamada etkili görünmektedir.
Anahtar Kelimeler: Durumsal farkındalık, karar verme, insan faktörü, emniyet, din, İslam
ReceivedGeliş: 12 May 202612 May 2026 · AcceptedKabul: 2 Sep 20262 Eyl 2026 · PublishedYayın: 30 Sep 202630 Eyl 2026
How to citeAtıf
Göker, Z. (2026). Situation awareness and decision making from Islamic perspective: A deductive approach. Research on the Psychology of Religion, 1(2), 103–112.
PDF
Book ReviewKitap Değerlendirmesipp.s. 113–119
Sema Genç iD
Kocaeli University, Türkiye
Ali Ayten, Muhammet Enes Vural, Rahime Eymen Bakır. 101 Soruda Din Psikolojisi. İstanbul: Duruş Yayınları, 2026.
ReceivedGeliş: 5 Apr 20265 Nis 2026 · AcceptedKabul: 4 May 20264 May 2026 · PublishedYayın: 30 Sep 202630 Eyl 2026
How to citeAtıf
Genç, S. (2026). [Review of the book 101 soruda din psikolojisi [Psychology of religion in 101 questions], by A. Ayten, M. E. Vural, & R. E. Bakır]. Research on the Psychology of Religion, 1(2), 113–119.
PDF